Experience Pityos

trails of pityos

Πεζοπορίες

Το μονοπάτι του Ομήρου και άλλες ορεινές διαδρομές

Η ανάδειξη των ορεινών μονοπατιών του Πιτυός αλλά και της ευρύτερης περιοχής του Αίπους και συνολικά της Βόρειας Χίου, είναι μέσα στη διαρκή σφαίρα των ενδιαφερόντων μας για την ήπιας μορφής τουριστική κίνηση στην οποία αποβλέπουμε.

Στο αχανές καρστικό οροπέδιο του Αίπους υπάρχουν τουλάχιστον τρία μονοπάτια με ιστορικό ενδιαφέρον, ικανά να προσελκύσουν τον πλέον απαιτητικό περιπατητή, τον φυσιολάτρη, τον ιστοριοδίφη, τον ερευνητή, τον ήπια αθλούμενο πεζοπόρο, τον καλλιτέχνη που αναζητά τοπία για να εμπνευστεί.

  • Το πρώτο, το εγγύτερο στον οικισμό είναι το λεγόμενο “Μονοπάτι του Ομήρου”. Στην πραγματικότητα είναι μια από τις διακλαδώσεις του αρχαίου δικτύου μονοπατιών που ονομάζεται “Ελληνόστρατα”. Η συγκεκριμένη ξεκινάει περίπου από το 18ο χιλιόμετρο της επαρχιακής οδού Χίου-Αγίου Ισιδώρου-Βολισσού με κατεύθυνση από Ανατολικά προς τα Δυτικά και φτάνει μέχρι την περιοχή Εκκλησίδια πάνω από το Πιτυός. Από εκεί ένας χωμάτινος αγροτικός δρόμος οδηγεί μετά από 600 μέτρα στο χωριό.  Σύμφωνα με τη παράδοση είναι το μονοπάτι που πήρε ο Όμηρος ερχόμενος από τη Δασκαλόπετρα προς το χωριό “… το Πίττυς καλούμενο…” (Ψευδοηρόδοτους, Περί Της Του Ομήρου Γενέσιος Και Βιοτής) Μέχρι τη διάνοιξη του σύγχρονου αμαξωτού δρόμου στη διάρκεια του μεσοπολέμου, ήταν το βασικό μονοπάτι των Πιτυανών από και προς την πόλη της Χίου. Αν και έχει εγκαταληφθεί προ πολλού είναι διακριτό σε διάφορα σημεία, ιδιαίτερα κοντά στο χωριό.

  • Το δεύτερο μονοπάτι, είναι ο Οθωμανικός καρόδρομος, ο λεγόμενος “Τουρκικός δρόμος”. Κατασκευασμένος στα μέσα του 19ου αιώνα από την Οθωμανική διοίκηση σε μια φάση που το Πιτυός και η ευρύτερη περιοχή της Βόρειας Χίου, καλούνταν να ανασυγκροτηθεί μετά τη σφαγή του 1822, ο φαρδύς καρόδρομος εξυπηρετούσε τις ανάγκες, ταχείας μεταφοράς ανθρώπων και προϊόντων αλλά και τις στρατιωτικές μετακινήσεις από την πόλη της Χίου μέχρι και τη Βολισσό. Ο σύγχρονος αμαξωτός δρόμος του 20ου αιώνα, σε μεγάλο βαθμό, “πάτησε” πάνω στη χάραξη του και τα υλικά του χρησιμοποιήθηκαν εκ νέου. Ωστόσο, είναι ακόμη ορατός και βατός για περπάτημα σε διάφορα σημεία από τα Βοτάκια του Αίπους και μέχρι τη Σελάδα και από το 18ο χιλιόμετρο, μέσω της λεγόμενης “Ποτάμας” προς τον Άγιο Ισίδωρο και από εκεί στο δάσος του Γιαννάκη, τον Δρίμακα ποταμό, τα Ρετσινάδικα, την Κατάβαση και τη Βολισσό. Ιδιαίτερα το σημείο που βρίσκεται εγγύτερα στο Πιτυός και μέχρι τα Ρετσινάδικα είναι μια από τις πλέον ευχάριστες και βατές πεζοπορικές διαδρομές της Χίου.

  • Το τρίτο μονοπάτι, η Ελληνόστρατα, είναι ένας “ευχάριστος πονοκέφαλος”. Ποιό να πρωτοδιαλέξεις από τις διακλαδώσεις της; Στην ουσία μιλάμε για το πυκνό δίκτυο των αρχαιοελληνικών μονοπατιών της “Ελληνόστρατας”,  που διακλαδώνονται πάνω στο Αίπος και γύρω από το Πιτυός. Ένας βασικός κλάδος είναι αυτός που ξεκινάει πάνω από το Μυρσινίδι στο Βροντάδο. Στην Φουντάνα του Αίπους διακλαδώνεται. Ένας κλάδος φεύγει προς τα δυτικά, βρίσκει στο 18ο την αρχή του «μονοπατιού του Ομήρου», αλλά συνεχίζει προς νοτιοδυτικά για να χωρίσει εκ νέου με δύο επιλογές: η μια με κατεύθυνση τον Ανάβατο και η άλλη μέσα από το δάσος προς τη Βολισσό (ορατό σε αρκετά σημεία παράλληλα του Τουρκικού καρόδρομου και του σύγχρονου αμαξωτού) Ένας άλλος κλάδος, πάει βόρεια από την Φουντάνα του Αίπους προς τη Συκιάδα, τη Λαγκάδα, τα Καρδάμυλα. Λίγο πριν φτάσει στα Καρδάμυλα, διακλαδώνεται εκ νέου για την αρχαία πολιτεία των Κοίλων και από εκεί για το Πιτυός.

Όμως σημαντικά για τον χαρακτήρα και την διαμόρφωση της ιδιαίτερης ταυτότητας του Πιτυούς είναι και τα τσοπάνικα μονοπάτια του Όρους στα δυτικά του χωριού. Ένα από αυτά, το πιο σημαντικό είναι αυτό που ξεκινάει από την Παναγιά Σπηλιωτίνα και μετά από μια σχετικά κοπιαστική ανάβαση, φτάνει στο εγκαταλελειμμένο κτίριο του ΟΤΕ στο Όρος και από εκεί στην κορυφή και στις Πιτυανές μάντρες του μικρού οροπεδίου της Αμεθούντας.

Πρόσφατα ο Δήμος Χίου, παραχώρησε στην ΚΟΙΝΣΕΠ “Πιτυός προορισμός” το εγκαταλελειμμένο κτίριο του ΟΤΕ και μια μεγάλη έκταση που ξεκινάει από την Παναγιά Σπηλιωτίνα και φτάνει μέχρι την κορυφή με σκοπό την αξιοποίηση τους για ήπια τουριστική πεζοπορική δράση.

Τον Σεπτέμβριο του 2023 το τουριστικό site Αmex, του Αμερικανικού τραπεζικού κολοσσού της American Express ενέταξε τη συγκεκριμένη διαδρομή και την αποζημίωση που δίνει στους πεζοπόρους η θέα από την κορυφή του Όρους, στις πλέον ενδιαφέρουσες ασχολίες που μπορεί να κάνει κάποιος τουρίστας στο νησί της Χίου (https://www.amexessentials.com/chios-island-guide-what-to-do-on-chios-mastic-mastiha/?fbclid=IwAR1ZsDu92fQbCE-sigilwxipsjq12nXpHTEpzhDVVeiIB61DydK4fyKQQps)

Τιμή ανάλογα με τη χρονική διάρκεια του επιλέξιμου προγράμματος και του αριθμού των συμμετεχόντων κατόπιν συνεννόησης με τους ενδιαφερομένους.


mingling

Ηχοτοπία

Ζήστε την εμπειρία!

Η Δράση

Η ΚΟΙΝΣΕΠ «Πιτυός προορισμός» σε συνεργασία με την ΑΜΚΕ «Μουσείον - Μουσικές πρακτικές του Αιγαίου» σας παρουσιάζει τη δράση «Ηχοτοπία | Πιτυός» και σας προσκαλεί σε ένα μοναδικό στο είδος του μουσικό-λαογραφικό περίπατο.

25 QR CODES τοποθετημένα σε ισάριθμα σημεία στα γραφικά σοκάκια του χωριού, στα μνημεία του και στις πλατείες του, σας προσφέρουν τη δυνατότητα να ανακαλύψετε το Πιτυός διαφορετικά, μέσω της άυλης πολιτιστικής του κληρονομιάς, με τοπικά ακούσματα και βιώματα άμεσα συνδεδεμένα με την ιστορία του τόπου και των κατοίκων του.

Η Περιήγηση

Η περιήγησή παρέχει τις απαραίτητες πληροφορίες για την κατανόηση των διάφορων μουσικών και χορευτικών ρεπερτορίων και της έννοιας της παράδοσης, η οποία αποτελεί πολιτισμό εν δράσει, ένα θησαυρό γνώσεων και πρακτικών που χτίζεται καθημερινά, που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά και που μεταμορφώνεται με το πέρασμα του χρόνου.

Ελάτε να περπατήσουμε στον τόπο και να ταξιδέψουμε στο χρόνο, με σκοπούς και ρυθμούς των βορειοχώρων, για να ανοίξουμε μουσικό διάλογο με την ιστορία του Πιτυούs!

Μια ξεχωριστή βιωματική εμπειρία!

Η περιήγηση απευθύνεται σε παιδιά αλλά και ενήλικες, μαθητές μουσικών σχολείων, ωδείων, σε μέλη χορευτικών και καλλιτεχνικών ομάδων, πολιτιστικών συλλόγων, αλλά και σε κάθε άλλο ενδιαφερόμενο που θέλει απλά να γνωρίσει μια διαφορετική πλευρά ενός παραδοσιακού βορειόχωρου της Χίου.

Διάρκεια: 2 ώρες (1 ώρα μουσική περιήγηση - 1 ώρα μύηση στους χιώτικους χορούς).

Τιμή ανάλογα με τη χρονική διάρκεια της περιήγησης, του επιλέξιμου προγράμματος, και του αριθμού των συμμετεχόντων κατόπιν συνεννόησης με τους υπεύθυνους.


χερίσια μακαρόνια

Εργαστήρια

χερίσια μακαρόνια

Πλάθω χερίσια μακαρόνια

Από το σιτάρι στο αλεύρι και από το αλεύρι στα χερίσια μακαρόνια. Μια συνολική οικογενειακή διαδικασία όπου όλοι συμμετέχουν.  Ακόμα και σε μια κτηνοτροφική κοινωνία το κρέας δεν υπήρχε συχνά στο τραπέζι  στο τραπέζι, παρά μόνο σε σπάνιες περιπτώσεις. Τα χερίσια μακαρόνια του Πιτυούς όμως όλοι τα γεύονταν, τα λιγουρεύονται και τα γεύονται ακόμα. Από τι λέτε φτιάχνονται και πώς; Τι σχήμα έχουν και πώς το αποκτούν;

Ένα βιωματικό εργαστήρι που θα σας δώσει τις απαντήσεις αλλά και θα σας μυήσει στην ιστορία και τους μύθους γύρω από τα μακαρόνια, απευθύνεται  σε όλους και σας δίνει την εμπειρία και τη συνταγή. Πλάθετε τα χερίσια μακαρόνια σας, και είτε τα παίρνετε μαζί σας ή τα μαγειρεύουμε για εσάς και τα φέρνουμε στο τραπέζι σας, λαχταριστά-λαχταριστά με φρεσκοτριμμένο τυράκι και σάλτσα ή αν τα προτιμάτε σκέτα.

Τιμή ανάλογα με τη χρονική διάρκεια του επιλέξιμου προγράμματος και του αριθμού των συμμετεχόντων κατόπιν συνεννόησης με τους ενδιαφερομένους.


saint isidoros of chios

Θρησκευτικός Τουρισμός

Μια μοναδική θρησκευτική αλλά και περιηγητική εμπειρία, προσφέρουν οι οργανωμένες εκδρομές μας, , στους ιερούς, τόπους λατρείας των τοπικών Αγίων της Χίου, γνωστούς και λιγότερο γνωστούς!

Άγιος Ισίδωρος, Αγία Μαρκέλλα, Αγία Μυρώπη, Άγιος Μακάριος, Άγιος Γεώργιος Χιοπολίτης, Αγία Ματρώνα κλπ είναι μόνο μερικοί από τους τοπικούς Αγίους του νησιού που κάλλιστα θα μπορούσε να συγκριθεί ως Αγιονήσι με την Πάτμο ή την Τήνο!

Νέα Μονή Χίου, Μονή Μουνδών, Μονή Αγίων Πατέρων, Μονή Μυρσινιδίου είναι μερικά μόνο από τα μοναστήρια της Χίου. Το πρώτο, η Νέα Μονή του 11ου μχ αιώνα, με τα μοναδικά βυζαντινά ψηφιδωτά είναι ένα από πιο σημαντικά θρησκευτικά μνημεία παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO.

Οι βυζαντινές εκκλησίες των χωριών, τα μοναδικά ξυλόγλυπτα της Αμανής, τα γραφικά ξωκλήσια σαν του Αγίου Ισιδώρου της Συκιάδας, μοναδικής φυσιολατρικής και θρησκευτικής σημασίας εκκλησίες σαν την Παναγιά την Αγιογαλούσαινα, πλαισιώνουν το ταξίδι που περιλαμβάνει επίσης επίσκεψη σε θρησκευτικά και εκκλησιαστικά μουσεία χωριών και άλλους τόπους προσκυνήματος.

Οι θρησκευτικές περιηγήσεις μας, προσφέρονται καθ΄ όλη τη διάρκεια της χρονιάς, ωστόσο, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να συνδυάζονται και με τις εορτές των τοπικών Αγίων για να δίνουν στον επισκέπτη την ευκαιρία να δει τις εορτάζουσες εκκλησίες στολισμένες, ή ακόμα και να συμμετάσχει στα τοπικά έθιμα και πανηγύρια.

Ενδεικτικό εορτολόγιο:

  • Άγιος Μακάριος Νοταράς, 17 Απριλίου
  • Άγιος Ισίδωρος, 14 Μαΐου
  • Αγία Ματρώνα η Χιοπολίτης, 15 Ιουλίου και 20 Οκτωβρίου
  • Αγία Μαρκέλλα, 22 Ιουλίου
  • Το θαύμα της Αγίας Παρασκευής στη Χίο, 14 Οκτωβρίου
  • ‘Άγιος Γεώργιος Χιοπολίτης, 26 Νοεμβρίου
  • Αγία Μυρώπη, 2 Δεκεμβρίου

Τιμή ανάλογα με τη χρονική διάρκεια του επιλέξιμου προγράμματος και του αριθμού των συμμετεχόντων κατόπιν συνεννόησης με τους ενδιαφερόμενους.


agiasmata beach

Η άγνωστη βόρεια Χίος

Η Χίος είναι «δύο νησιά σε ένα». Η άγνωστη και ανεξερεύνητη Βόρεια Χίος, είναι ένας τόπος ελάχιστα προβεβλημένος που δεν μοιάζει καθόλου με τα τοπία και τις εμπειρίες που προσφέρει η Νότια Χίος, που είναι πιο γνωστή. Το τοπίο στα Βόρεια προσφέρει άλλες συγκινήσεις και διαφορετικά πράγματα στον επισκέπτη.

Από το αχανές οροπέδιο του Αίπους, τόπος Natura, γεμάτος αρχαίες αγροτοποιμενικές εγκαταστάσεις και σπήλαια γεωλογικού ενδιαφέροντος, μέχρι το Πιτυός και με την πλούσια ποιμενική παράδοση.

Και από την Βολισσό και τα Καρδαμυλα, τα δύο μεγάλα κεφαλοχώρια του βορρά με την αρχαία ιστορία, μέχρι τα δεκάδες μικρά χωριουδάκια της περιοχής που το κάθε ένα έχει ένα μοναδικό και ανεπανάληπτο στοιχείο να προβάλει. ‘Έχουμε λοιπόν από τα Βορειοανατολικά προς τα Βορειοδυτικά:

  • Τις Αμάδες με τα τρεχούμενα νερά, αφετηρία της ιστορίας του Γιώργη Πέτικα και του Ανάμιση Τενεκέ
  • Το Βίκι με τις μοναδικές καλλιέργειες κερασιών που ανθιζουν και μοσχοβολούν στα τέλη Μαΐου
  • Tα Καμπιά με το περίφημο φαράγγι τους που κατεβάζει νερό χειμώνα-καλοκαίρι και αποτελεί αγαπημένο μονοπάτι για τους λάτρεις της πεζοπορίας στην φύση
  • Την Σπαρτούντα τον ορεινότερο οικισμό του νησιού από την οποία ξεκινούν τα μονοπάτια που οδηγούν στην κορυφή του Πελλιναίου
  • Τα Φυτά και τις Κηπουριές με τις ωραίες ταβέρνες και τοπικές γεύσεις που γαργαλάνε τους ουρανίσκους μας
  • Τα Διευχά δίπλα από το μνημείο της Μονής Μουνδών, ένα μοναστήρι που υπολείπεται μόνο σε φήμη και αναγνωρισιμότητα από την Νέα Μονή
  • Την Κατάβαση και τη Σιδηρούντα με την ασυναγώνιστη θέα στο βαθύ γαλάζιο του Αιγαίου
  • Την Παλαιά Ποταμιά, συνδεδεμένη με τους θρύλους των ξωτικών της περιοχής, τόπος μυστηρίου και σκηνικού για ταινία εποχής
  • Την Παρπαριά των πρώην κουρσάρων από την Μπαρμπαριά και το Τούνεζι, άντρο των πιο σημαντικών επαναστατών το 1822!
  • Το Μελανιός, εμβληματικός τόπος της σφαγής της Χίου
  • Το Άγιο Γάλας με το μοναδικό σπήλαιο του με ευρήματα κατοίκησης από την Νεολιθική εποχή τουλάχιστον
  • Τον Κέραμο με τα μοναδικά μνημεία των ορυχείων του αντιμονίου, ένα σπάνιο δείγμα πρώιμης εξορυκτικής βιομηχανίας του 19ου αιώνα
  • Τα Αγιάσματα με τα μοναδικά ιαματικά λουτρά τους
  • Τον Εγρηγόρο και τα Κουρούνια με τις μοναδικές ποικιλίες αμπελιών, και το οινοποιείο του περίφημου Αριούσιου οίνου, που στην αρχαιότητα ήταν ο ακριβότερος και σπανιότερος οίνος στο Αιγαίο
  • Τα Νενητούρια με το μοναδικό στη Χίο μουσείο Σχολικής ιστορίας
  • Τα Λεπτόποδα με το μοναδικό αυτοδιαχειριζόμενο καφενείο-μπακαλοταβέρνα

Πάνω από 20 χωριά σας περιμένουν να τα επισκεφτείτε. Με μοναδικά μνημεία της φύσης και της ιστορίας, που συνδυάζουν το βουνό με τις παρθένες παραλίες.

Εκεί που δεν υπάρχουν «τουρίστες».

Υπάρχουν μόνο περιηγητές, ερευνητές και επισκέπτες που γίνονται ένα με τους φιλόξενους κατοίκους τους. Που είναι πρόθυμοι να μοιραστούν τις ιστορίες τους με τους ανθρώπους που τους επισκέπτονται και να τους κάνουν κομμάτι του χωριού τους!

Η ΚΟΙΝΣΕΠ «Πιτυός προορισμός» θα εκπονήσει μικρά τουριστικά πακέτα ολιγοήμερων επισκέψεων αποκλειστικά στη Βόρεια Χίο για το διάστημα από το Μάιο του 2024 και μετά, προσαρμοσμένα στις διαθέσεις των επισκεπτών. Τιμή ανάλογα με τη χρονική διάρκεια του επιλέξιμου προγράμματος και του αριθμού των συμμετεχόντων κατόπιν συνεννόησης με τους ενδιαφερομένους.


touring pityos

Περίπατος στο Πιτυός

Περιήγηση στο Πιτυός

Ανακαλύψετε και χαρείτε το Πιτυός μ΄ ένα σεργιάνισμα Πιτυανογνωσίας στα σοκάκια του χωριού!

Επισκέψιμα σημεία ενδιαφέροντος:

  • Γενοβέζικος Πύργος Πιτυούς (σε περίπτωση απουσίας υπαλλήλου της Αρχαιολογίας είναι επισκέψιμος μόνο στον εξωτερικό του χώρο)
  • Υπεραιωνόβιος πλάτανος στον Μάκελο
  • Βυζαντινή εκκλησία Αγίου Δημητρίου
  • Εκκλησία, Προσκυνητάρι & σπίτι Αγίου Γεωργίου Χιοπολίτη (Πιτυανού),
  • Παραδοσιακό Ελαιοτριβείο Γιαννόμωρου,
  • Ανεμόμυλος του Φέκου, Παραδοσιακός ξυλόφουρνος και αργαλειός Αποστολή

«Πιτυανογνωσία»: Αναδρομή στην ιστορία του χωριού

  • Αρχαιότητα, Όμηρος μονοπάτι Ομήρου & Ομηρικές Σπουδές, Δρίμακος & εξέγερση σκλάβων
  • Βυζάντιο, Γενουοκρατία Μαόνα & τερεβινθίνη,
  • Οθωμανική Αυτοκρατορία προνόμια & σφαγή της Χίου, μάχη του Αίπους & Ζιχνή Μπέης
  • Η ζωή των Πιτυανών: Κτηνοτροφία, γεωργία, ναυτιλία, του Δασκάλου οι Ελιές, ιδιοκτησιακό εθιμικό δίκαιο & αρχιτεκτονικά στοιχεία των χωριάτικων οικιών

Τιμές κατά άτομο και ομαδική για γκρουπ. Ζητήστε προσφορά ανάλογα με το προφίλ και τα ενδιαφέροντα σας

Γλώσσες περιήγησης: Ελληνικά, Αγγλικά, Ισπανικά

Διάρκεια περιήγησης: 45’ – 1 ώρα ανάλογα με την προσέλευση & τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα του κοινού.

Μέρες και ώρες: Από Απρίλιο έως Οκτώβριο, Καθημερινά εκτός Τετάρτης και Πέμπτης
11.00πμ – 7.00μμ ή κατόπιν συνεννόησης

Κρατήσεις απαραίτητες στο τηλέφωνο 22720-23444 & 6949611042